Koningschieten

Dat de koning een speciale belangrijke rol vervult bij het gilde is vanzelfsprekend.
Om zoveel mogelijk gildebroeders in de gelegenheid te stellen om koning te worden, is de koning slechts voor een bepaalde tijd in functie.

Bij ons, het Sint Catharina en Barbara Gilde Geldrop, is de tijd voor het koningschap drie jaar.
Dus telkens na drie jaar breekt een spannende tijd aan; dan wordt er weer voor het koningschap gestreden. Een speciaal voor dit doel gemaakt houten blok, al dan niet versierd met veren, wordt op de schutsboom geplaatst en wie het laatste stukje hout van deze “vogel” naar beneden haalt, mag zich de nieuwe koning noemen.
Op dezelfde wijze herhaalt deze activiteit zich voor de functie van onderkoning.
De onderkoning treedt in werking, wanneer de eerste niet aan zijn verplichtingen voldoet. Hij is dan voor de resterende periode koning van het gilde. Ook vervangt hij de koning, wanneer deze afwezig is.

Het koning schieten gaat gepaard met een aantal rituelen.
De kandidaten voor het koningschap dienen zich onder de boom te melden bij de dekenschrijver, die de kandidaten op een lijst bijeen schrijft.
De koningsvogel wordt door de kapitein, al of niet met behulp van gildebroeders, op de schietboom geplaatst. Om de boom te ”vrijen” worden door het wereldlijk gezag (burgemeester) en het geestelijk gezag (pastoor) een schot gelost. Ook de “oude” koning heeft het recht om een schot te lossen. Daarna wordt het koningszilver onder de boom gehangen, ten teken dat het koningschap open is. Voor de volgorde van schieten wordt onder de kandidaten geloot. Door de schietleider wordt het aantal schoten, dat elke gildebroeder lost, op een lijst bijgehouden. De vogel moet minstens 1 schietronde gestaan hebben. Bij het afschieten van de vogel volgt een roffel door een tamboer.

De nieuwe koning wordt dan met zijn prestatie door de aanwezigen gefeliciteerd.
Hierna wordt een nieuwe vogel geplaatst en wordt op dezelfde wijze geschoten voor de titel van de onderkoning.
Als teken van koninklijke waardigheid wordt de nieuwe koning de koningsmantel door de oude koning omgehangen.
Hij hernieuwt de eed van trouw, onder de boom, met de hand aan het vaandel, dat hij het koningschap te allen tijde onbesmet en onbevlekt zal handhaven.
Hierna volgt de handwassing; alleen een reine koning zal kunnen Dat regeren.
Dan betreedt hij het vaandel met de voeten.

Hierna wordt de koning een vendelhulde gebracht. Als dank biedt hij de schutters en alle belangstellenden een ton bier aan.
De koning en de onderkoning worden officieel gehuldigd waarna een proost op hen wordt uitgebracht.